Lịch sử Trung Đông 2000 năm – Bernard Lewis


Lịch sử Trung Đông 2000 năm trở lại đây

Tác giả: Bernard Lewis

Người dịch: Nguyễn Thọ Nhân

NXB Tri Thức, giá bìa 107.000 vnd

~

Trong thế giới hỗn loạn với những căng thẳng và nguy cơ thường trực, người ta thường e sợ những gì bị cho là nguy hiểm. Trong danh sách những điều dễ-gây-hiểu-lầm là tai hại cho nhân loại, đứng đầu và có lẽ là đáng sợ nhất chính là Hồi giáo. Trong thế giới hiện tại, tôn giáo bắt nguồn từ bán đảo Ả-rập và sau đó là lan ra toàn bộ Trung Đông này này bị cho là nền tảng của chủ nghĩa khủng bố và các cuộc chiến sắc tộc đẫm máu, lôi kéo cả thế giới vào vòng xoáy của bất ổn an ninh và chết chóc. Những người với thói quen tiêu thụ thông tin một cách thụ động, bị chi phối bởi ảnh hưởng của tin tức truyền hình và báo chí – vốn chỉ truyền đạt những thông tin nóng hổi và gay cấn về bạo lực và chết chóc – sẽ nhìn Hồi Giáo một cách phiến diện, xem tôn giáo này là một cái gì đó cổ hủ, lạc hậu và tàn ác. Dường như người ta đã quên đi cả một lịch sử rực rỡ với nền văn minh Hồi Giáo ưu tú với những thành tựu tuyệt vời không kém gì những nền văn minh “nền tảng” khác của nhân loại.

Lịch sử Trung Đông 2000 năm của Giáo sư Bernard Lewis ra đời năm 1995 và nhanh chóng được chào đón nồng nhiệt bởi bạn đọc và các nhà nghiên cứu. Những ảnh hưởng của công trình này thậm chí còn ghi dấu ấn trong quá trình hoạch định chính sách của các nhà chiến lược Hoa Kỳ đối với vùng Trung Đông đầy phức tạp và mâu thuẫn. Cuốn sách này chính là một chú giải ngắn gọn nhưng cặn kẽ về mọi mặt trong lịch sử của vùng Trung Đông, của Hồi Giáo và của cả một nền văn minh với nhiều bước thăng trầm. Trên hết, Giáo sư Bernard Lewis cho chúng ta một hiểu biết sâu sắc về tính “văn minh” của Hồi Giáo, thông qua những thành tựu được trình bày dưới dạng những mặt cắt ngang trong đời sống của người Hồi Giáo. Qua đó, chúng ta thấy, như mọi nền văn minh rực rỡ khác của Ai Cập, Trung Hoa, Châu Âu thời kỳ Phục Hưng, văn minh Hồi Giáo cũng có những thành tựu tuyệt vời trong tổ chức xã hội, luật pháp và tinh thần nhân đạo.

Trong tác phẩm được giới phê bình đánh giá là toàn vẹn và xuất sắc này, giáo sư Bernard Lewis đã trình bày hàng loạt kiến thức về 2000 năm phát triển và thăng trầm của khu vực Trung Đông, trước hết là theo chiều dài của lịch sử và sau đó là theo từng mảng, từng chủ đề riêng biệt. Tác phẩm cũng dành ra một phần quan trọng để tìm hiểu và lý giải quá trình du nhập và bị chối từ của văn minh Phương Tây vào khu vực này, và đưa ra những giả thuyết cho lòng nghi kỵ và thù hận của người Hồi Giáo đối với thế giới Phương Tây ngày nay. Tuy nhiên, những mâu thuẫn hiện tại giữa Trung Đông và Phương Tây không nên được xem là cái cớ để chúng ta bài xích tôn giáo này. Như mọi tiến trình phát triển tôn giáo khác, sự thụt lùi của tính chất nhân bản và dung hòa không nằm trong giáo lý, mà nằm ở quá trình thực thi. Nói khác đi, là ở “con người”. Jihad không phải là cái ác, lòng nghi kị và tính hẹp hòi của con người đã biến thánh chiến trở thành đẫm máu.

Lịch sử Trung Đông 2000 năm được trình bày một cách sáng rõ và chi tiết, tuy nhiên lượng kiến thức quá nhiều trong cuốn sách có thể gây rối trí những người đọc trẻ, những người mới bước chân vào lĩnh vực phức tạp và đồ sộ này của khoa học lịch sử. Đây không phải là một cuốn sách mua về để đọc ngay, hoặc đọc qua một lần rồi thôi. Như mọi công trình khoa học có giá trị khác, Lịch sử Trung Đông 2000 năm có thể và nên được đặt lâu dài, ở vị trí trang trọng trong tủ sách nhà bạn, dành cho việc tham khảo lâu dài trong tương lai. Bất chấp một sự thật hiển nhiên rằng góc nhìn của Benard Lewis chỉ là góc nhìn của một cá nhân và do đó có những mặt hạn chế, tác phẩm của ông đã hàm chứa một lượng thông tin đủ lớn để thỏa mãn sự tìm tòi của người đọc. Một cuốn sách đẹp, một lượng tri thức phong phú và sâu bên trong là nỗ lực của những người làm sách để đưa nó đến tay người đọc, tất cả đủ để chúng ta quí trọng công trình này.

Quỳnh Như

Advertisements
  1. No trackbacks yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: