Tactaranh ở xứ Taraxcông – Alphonse Daudet

.

Tựa sách : Những cuộc phiêu lưu kì diệu của Tactaranh ở xứ Taraxcông – Les aventures prodigieuses de Tartarin de Tarascon

Tác giả : Alphonse Daudet

Dịch giả : Duy Lập

Nhà xuất bản Hội nhà văn – 2006

.

~oOo~

.

Mùa thu chúng ta nên đọc sách gì ? Tôi cũng không rõ, vậy nên tôi đi đọc cuốn sách dành cho tất cả các mùa trong năm, một cuốn sách không có tuổi, không bị thời gian làm hao mòn, có tựa đề là Những cuộc phiêu lưu kì diệu của Tactaranh ở xứ Taraxcông (Tartarin de Tarascon). Tác giả của cuốn sách này là một cái tên không hề xa lạ với những ai yêu mến văn chương, đặc biệt là văn chương Pháp : Alphonse Daudet, một tác phẩm nổi tiếng khác của ông đã xuất bản ở Việt Nam là Lettres de mon Moulin (Những cánh thư hè/Những lá thư từ cối xay gió). Quay về với anh chàng Tartarin, đây là một câu chuyện sẽ khiến bạn thích thú đến mức đôi lúc không thể ngăn mình bật cười khúc khích – một câu chuyện rất Don Quixote.

Ở thị trấn Taraxcông (Tarascon) miền Nam nước Pháp yên bình và xinh đẹp, những người dân hưởng thụ một cuộc sống no đủ nhàn hạ với những niềm vui be bé như hát tình ca hoặc đi xem xiếc. Thỉnh thoảng để cho bớt tẻ nhạt, họ cũng tổ chức những cuộc đi săn mũ. Thế nào là săn mũ ? Tức là họ mua mũ thợ săn, sau đó cùng hội thợ săn mũ đến vùng ngoại ô, ăn bữa trưa đem từ nhà, nghỉ ngơi, rồi mỗi người tung mũ lên trời và tự bắn vào nó, ai đạt được nhiều vết đạn nhất sẽ thắng. Cái thú vui mạo hiểm tao nhã rất thị dân này được hưởng ứng nhiệt tình, các cửa hàng bán mũ bội phần phát đạt, đến mức có cả những nơi chuyên bán mũ đã bị bắn thủng sẵn cho những quý ông thiếu năng lực. Trong số các thợ săn mũ ở Tarascon, nổi lên nhân vật Tartarin – vị thủ lĩnh, người săn mũ giỏi nhất. Cả Tarascon ngưỡng mộ Tartarin, không phải chỉ vì ông có khả năng bắn mũ siêu phàm. Hiển nhiên là còn vài lý do khác, ví dụ như chuyện ông đọc nhiều sách phiêu lưu đến thuộc lòng và có thể thao thao bất tuyệt kể lại như thể chính ông đã tham gia cuộc phiêu lưu ấy, hay như chuyện nhà ông có cả một khu vườn toàn kì hoa dị thảo, “không một bông hoa của nước Pháp“, thậm chí còn có cả một cây bao báp phi Châu. Cây bao báp này tuy bé tí, đủ để trồng trong một cái chậu con, song nó vẫn cứ là bao báp, là phi Châu, và người dân Tarascon ngưỡng mộ chính cái chất phi Châu ấy.

Với một người có dòng máu Don Quixote chảy trong huyết quản như vậy, Tartarin dĩ nhiên muốn những chuyên phiêu lưu thực thụ. Ông đã bỏ qua cơ hội đi Thượng Hải để đối đầu với bọn Tác-ta, sau đó ông cũng suýt bỏ qua chuyến đi châu Phi săn sư tử, nhưng chuyến đi châu Phi săn sư tử không bỏ qua ông. Thế là sau một vài thứ lộn xộn nháo nhào, Tartarin của Tarascon đã lên đường vượt biển sang đất châu Phi săn những con mèo vàng khổng lồ đầy vuốt sắc. Và cũng giống như trong tác phẩm kinh điển của Cervantes, Alphonse Daudet không bỏ quên nhân vật Sancho Panza. Sancho Panza này thậm chí còn thân thiết, song hành chặt chẽ với Don Quixote – Tartarin hơn Don Quixote thực thụ, bởi cả hai tồn tại trong cùng một con người. Tartarin có cả Don Quixote và Sancho Panza ẩn chứa trong tính cách con người ông. Thế là câu chuyện đã bắt đầu với một cú hích đầy thú vị như thế.

Alphonse Daudet trong tác phẩm có một cách hành văn rất hóm hỉnh, theo kiểu thật như đùa mà đùa cũng như thật. Cuộc sống mà ông mang đến trên trang sách rất bình dị, rất đặc trưng cho nước Pháp thanh bình. Ngay cả cuộc sống ở Algeria – vùng đất Tartarin tìm đến để săn sư tử – cũng được miêu tả tỉ mỉ và sống động. Tuy nhiên, ông không cố ý chọc cười người đọc. Những gì ông viết đều thật, nhưng vì lẽ gì đó, trong một hoàn cảnh không phù hợp, chúng trở nên buồn cười, thậm chí kệch cỡm. Còn nhân vật Tartarin là thành công rực rỡ nhất mà Alphonse Daudet đã đạt được khi viết câu chuyện này. Như chính ông đã viết đề từ :

“Ở Pháp, tất cả mọi người đều có một chút Tartarin.”

Tartarin không còn là một nhân vật mà đã trở thành hình tượng. Ông ta có cuộc sống đầy đủ, có phần dư dả, nhưng cuộc sống tẻ nhạt đã khơi dậy trong ông cái ham muốn có những chuyến phiêu lưu như trong tiểu thuyết. Ông khao khát những thứ vĩ đại, những thứ ghi dấu tên ông vào kí ức mọi người. Nếu chỉ dừng ở đây, Tartarin chỉ là một phiên bản nhàm chán của Don Quixote. Song Alphonse Daudet đã đổ vào nhân vật mình cả dòng máu của Sancho Panza. Với những ai yêu mến tác phẩm Don Quixote, hẳn các bạn đều biết Don Quixote và Sancho Panza khác nhau đến mức nào, đại diện cho hai thứ tách biệt ra sao. Ấy thế mà Tartarin lại có cả hai trong mình. Không ít lần Don Quixote và Sancho Panza ấy bất đồng ý kiến, cãi cọ nhau. Một mặt Tartarin thích phiêu lưu, mặt khác ông yêu thích sự an toàn thoải mái của cuộc sống tiện nghi. Ông vừa thích mạo hiểm vừa sợ chúng làm hại đến bản thân. Cuốn sách rất ngắn, nhưng cuộc đấu tranh nội tâm này rất dài và sâu, bám theo Tartarin trên từng bước chân. Tartarin đầy thói xấu song bản chất lương thiện phần nào đó đã giúp ông vượt qua chuyến phiêu lưu đến châu Phi để trở về Pháp an toàn. Tốn kém khá nhiều, nhiều giấc mơ tan vỡ, bù lại, Tartarin đã có một bài học lớn và hơn hết thảy, từ nay nội tâm ông yên ổn. Cả Don Quixote lẫn Sancho Panza đều đã được thỏa mãn.

Tartarin ở xứ Tarascon là một truyện vừa, không có nhiều sự màu mè trong văn phong, hình ảnh, thậm chí tình tiết đôi khi cũng dễ đoán. Thế nhưng tác phẩm này có một sự cuốn hút đáng kể với những hàm ý sâu sắc ẩn dưới một câu chuyện phiêu lưu không thể nhầm lẫn với bất kì câu chuyện phiêu lưu nào khác. Đây chính là một trong những bằng chứng thể hiện tài năng nổi bật của Alphonse Daudet. Tuy Tartarin rất bình thường song tôi tin ông ta sẽ khiến cho các bạn thích thú, bởi rất có thể, cũng như tôi, các bạn sẽ tìm thấy chút gì đó của chính mình trong Tartarin. Tartarin đã không còn là hình tượng của riêng nước Pháp.

*Tác phẩm đã được dựng phim ba lần vào các năm 1908, 1934 và 1962. Từ năm 1985 ở vùng Tarascon bên bờ sông Rhône, một bảo tàng nhỏ đã được dựng nên để vinh danh nhân vật Tartarin. Hàng năm, Tarascon cũng có một lễ hội được tổ chức vào ngày Chủ nhật cuối cùng của tháng 6 để tưởng nhớ Tartarin và một quái vật trong một câu chuyện khác có tên Tarasque.

chiemphong

    • thường xuân
    • January 7th, 2011

    Mình muốn tìm mua những tác phẩm của Anphonse DauDet nhưng khó quá, giờ ít nơi bán. Bạn có thể cjho mình địa chỉ mua ko, sách mới hoặc sách cũ đều được :D

  1. Mình cũng đang tìm quyển này quyển Những cánh thư hè của Anphonse, nhưng mà không thấy. Bạn mua ở đâu có thể cho mình không. Cảm ơn nhiều

      • Chiễm Phong
      • June 8th, 2012

      Mình mua ở hội sách giảm giá mấy năm về trước rồi bạn ạ. Nhưng hồi trước đi mấy hiệu sách cũ cũng có thấy, bạn ra các hiệu sách cũ hỏi thử xem.

  1. No trackbacks yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: