Đo thế giới – Daniel Kehlmann

Tựa sách: Đo thế giới – Measuring the world

Tác giả: Daniel Kehlmann

Dịch giả: Lê Quang

Nhà xuất bản Văn học và Nhã Nam.

.

~oOo~

.

.

Có thể nói rằng, cuốn Đo thế giới tiếng Việt được xuất bản lần này có một sự trình bày mỹ thuật khá ấn tượng. Nửa trên của bìa, người ta có thể thấy một phần bản đồ thế giới kiểu cổ và nửa dưới là hình ảnh một đô thị được thu nhỏ theo không ảnh. Tôi tự nhủ, nếu ngẫu nhiên gặp cuốn này ba lần khác nhau thì sẽ đọc, và có lẽ cuốn sách của Daniel Kehlmann có duyên thực sự với tôi. Cứ như thế, câu chuyện về cuộc đời  hai danh nhân người Đức dần trải ra sau những trang sách.

Cách viết của Daniel Kehlmann trong Đo thế giới khiến cho cuốn sách không giống như những cuốn sách khác viết về danh nhân mà tôi biết. Cả hai vĩ nhân Gauss và Humboldt hiện lên với đầy đủ những đức tính hết sức bình thường, những ham muốn, những thú vui, những khao khát của họ không khác gì những con người khác. Họ gần với đời thực hơn, không hề đặc biệt cũng không được tôn lên như thần thánh. Hai người đo thế giới theo những cách khác nhau. Humboldt thì chu du khắp nơi để tiến hành những phép đo về khí quyển, độ cao, độ xa…trong khi Gauss lười vận động, chỉ cần ở một nơi cũng có thể đo được những khoảng cách lớn, thậm chí là những phép đo liên quan đến thiên văn. Họ làm việc một cách say mê, vì đó là số phận của họ chứ không phải vì họ là thiên tài. Tác giả cũng thêm vào những câu nói rất đời thường của cả hai người khiến cho câu chuyện có phần vui nhộn và thú vị hơn. Cách nói của Gauss khi nhận xét về Goethe rất hài hước:

Cảm động quá, Bessel thì thầm, đúng không!

Diễn viên tung hô, tiến lên rồi lùi lại không nghỉ, mắt đảo điên trong khi nói.

Anh nghĩ là Goethe hôm nay ngồi trên lô, Bessel thì thầm.

Gauss hỏi, có phải đó là con lừa đã cả gan sửa lại học thuyết ánh sáng của Newton.

Mọi người quay sang nhìn họ, Bessel rúm người trên ghế và không nói câu nào nữa cho đến khi màn hạ.

Sao

Nếu như hai con người đó không gặp nhau, có lẽ câu chuyện sẽ kết thúc một cách tẻ nhạt hơn nội dung nó vốn có trước đó. Gauss và Humboldt với hai cá tính trái ngược, cuối cùng cũng có dịp bàn luận bên bàn ăn và cũng có chung một ý kiến về nghệ thuật:

Ông đang tập hợp một danh mục các đặc tính của thực vật và hiện tượng thiên nhiên mà các họa sĩ sẽ bị luật pháp bắt buộc phải tuân thủ trong sáng tác. Cũng nên dùng biện pháp tương tự cho thi ca. Ông nghĩ đến danh sách liệt kê tính chất của các nhân vật quan trọng mà tác giả không có quyền tự do đi chệch khỏi. Nếu phát minh của ông Daguerre trong tương lai được hoàn chỉnh thì nghệ thuật đằng nào cũng hết đất sống.

Thằng này viết thơ đấy, Gauss hất hàm về phía Eugen.

Thật hả, Humboldt hỏi.

Eugen đỏ mặt.

Con

Tác giả viết theo lối kể chuyện, thậm chí những lời nói của các nhân vật cũng được thuật lại một cách gián tiếp. Ngoài ra cuộc đời hai nhân vật chính được kể luân phiên, xen kẽ khiến cho câu chuyện thay đổi liên tục và không liền mạch. Cái được ở cách viết này là người đọc không bị nhàm chán và phải hết sức tập trung nếu không sẽ bỏ lỡ hoặc quên những chi tiết quan trọng. Vì thế, tuy viết về hai nhà nghiên cứu khoa học tự nhiên nhưng cuốn sách khá dễ hiểu, không bị gò bó trong quá trình tìm công thức hay khô khan.  Tác giả cũng không quên đề cập những sự kiện lịch sử quan trọng, những hoạt động của đời sống xã hội thế kỷ XIX, thời đại mà hai nhân vật đang sống. Thế giới thuở đầu của nền văn minh hiện lên vừa tươi vui đầy màu sắc ở những đô thị của Đức nơi Gauss ở, lại vừa bí hiểm theo từng bước chân của Humboldt ở châu Mỹ. Có lẽ tất cả những điều đó đã làm nên thành công của Daniel Kehlmann đối với cuốn sách này.

Vankey

Advertisements
    • Huong
    • January 22nd, 2012

    to doc lau roi, ko nho ro tung chi tiet lam, cau chuyen dc tac gia viet rat tot, van hoc duc that su ko de doc mot chut nao, trong truyen to thich nhat la phan danh cho humbolt, hay tuyet, doc ma giong nhu cung dc di chu du khap the gioi voi ong y vay, con nha toan hoc thi ko thich lam, ong y co tai nhung tinh cach hoi la.. ko biet nua, ko co cam tinh nhieu.

    • Hai người đó như bổ sung tính cách cho nhau, cách nghĩ về khoa học tự nhiên rất giống nhau dù hoạt động và phong cách hoạt động xã hội hoàn toàn khác.

  1. No trackbacks yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: