Kim Cương, gươm báu cắt đứt phiền não – Thích Nhất Hạnh

Tựa sách: Kim Cương – Gươm báu cắt đứt phiền não

Biên soạn: Thiền sư Thích Nhất Hạnh

Nhà xuất bản Thời đại

~oOo~

Thầy Tu Bồ Đề nói: “Bạch Thế Tôn, chúng con rất mong được nghe Người chỉ dạy.”
Bụt bảo Tu Bồ Đề: “Các bậc Bồ Tát đại nhân nên hàng phục tâm mình như sau: Có cả thảy bao nhiêu loại chúng sanh, hoặc sinh từ trứng, hoặc sinh từ thai, hoặc sinh từ sự ẩm ướt, hoặc từ sự biến hóa, hoặc có hình sắc, hoặc không có hình sắc, hoặc có tri giác, hoặc không có tri giác, hoặc không phải có tri giác cũng không phải không có tri giác, ta đều phải đưa tất cả các loài ấy vào Niết Bàn tuyệt đối để tất cả đều được giải thoát. Giải thoát cho vô số, vô lượng, vô biên chúng sanh như thế, mà kỳ thực ta không thấy có chúng sanh nào được giải thoát. Vì sao? Này Tu Bồ Đề, nếu một vị Bồ Tát mà còn có khái niệm về Ngã, về Nhân, về Chúng Sanh và về Thọ Giả thì vị ấy chưa phải là một vị Bồ Tát đích thực. 

Này nữa, thầy Tu Bồ Đề, vị Bồ Tát thực hiện phép bố thí nhưng không dựa vào bất cứ một thứ gì, nghĩa là không dựa vào sắc để bố thí, cũng không dựa vào thanh, hương, vị, xúc và pháp để bố thí. Tu Bồ Đề, Bồ Tát nên bố thí theo tinh thần ấy, không dựa vào tướng. Tại sao? Nếu Bồ Tát bố thí mà không dựa vào tướng thì phước đức sẽ không thể nghĩ bàn.

Kim Cương – Gươm báu cắt đứt phiền não- Phần Một – Kinh văn – trang 7

Đây là những dòng trích từ trong cuốn sách mà tôi đang đọc mỗi ngày, tôi vẫn gọi ngắn gọn đó là kinh Năng Đoạn Kim Cương do thiền sư Thích Nhất Hạnh biên soạn và chú giải. Sách được chia làm hai phần rõ ràng, bao gồm phần Một – Kinh văn và phần Hai – Chú giải. Có thể nói, đây là cuốn sách thích hợp cho những người theo thiền tập và áp dụng trong cuộc sống. Trong khi phần kinh văn không hề dễ hiểu và chứa đựng nhiều điều tưởng chừng trái ngược thì phần chú giải lại vô cùng rõ ràng, giúp cho người đọc hiểu hơn về thiền tập.

Về nguồn gốc của cuốn kinh này, tôi được biết qua trang web làng Mai của thiền sư Thích Nhất Hạnh như sau:

Kinh Kim Cương Gươm Báu Cắt Ðứt Phiền Não: Kinh này được dịch từ tạng Hán, nguyên tên là Kim Cương Bát Nhã Ba La Mật do thầy Cưu Ma La Thập dịch từ chữ Phạn ra chữ Hán vào đầu thế kỷ thứ năm. Kinh này là kinh số 335 trong tạng kinh Ðại Chính. Tiếng Phạn Vajracchedika có nghĩa là Kim Cương có khả năng chặt đứt (phiền não), dịch là Kim Cương Năng Ðoạn hoặc Năng Ðoạn Kim Cương. Các thầy Cấp Ða (đời Tùy) và Nghĩa Tịnh (đời Ðường) đều dịch là Kim Cương Năng Ðoạn.

Khi kết thúc kinh văn, tuyệt nhiên không hề thấy nhắc đến các vị Bồ Tát giống các bộ kinh khác tôi từng đọc qua. Trong phần chú giải, thiền sư Thích Nhất Hạnh có giải thích là do đây là một trong những bộ kinh sớm nhất của Đại thừa. Ta biết rằng Kim Cương là đá quý cứng nhất trong bảng xếp hạng Friedrich Mohs, nếu muốn cắt kim cương, người ta chỉ có thể dùng nó mà cắt đứt chính nó. Nếu như so sánh tâm phiền não của con người cũng như kim cương thì chỉ có nhận thức của người đang phiền não thay đổi mới có thể giúp người đó tự cứu lấy chính mình để sống một cách an vui, tự tại.

Phần Kinh văn được viết dưới dạng văn trần thuật, kể lại sự đối đáp giữa thượng tọa Tu Bồ Đề và Bụt Thích Ca Mầu Ni. Trong đó Bụt nhắc nhiều đến các khái niệm: Chúng sinh, Không phải chúng sinh, Tướng, Không phải tướng, Ngã, Vô Ngã vv…, vì vậy, việc đọc hiểu đối với một độc giả không có những hiểu biết nhất định về Phật học sẽ chẳng dễ dàng chút nào. Nhưng nhìn chung, Bụt khuyên con người nên nhìn nhận sự vật, sự việc xung quanh với sự suy xét kỹ lưỡng và đầy đủ, không nên chỉ đánh giá chung chung dựa trên bề ngoài cũng như những biểu hiện của sự vật, sự việc đó. Chỉ khi nào con người thoát ra khỏi khái niệm phân biệt giữa mình và người khác mới có thể thấu hiểu nỗi đau và thông cảm, bao dung hơn. Nghĩ kỹ lại, sống trên đời có ai là không khổ, chỉ là có biểu hiện nỗi khổ ra hay không, và nỗi khổ ấy mỗi người lại một khác. Vì vậy,  Bụt mới nói Bồ Tát giúp người một cách hoan hỷ mà không cần gom góp phúc đức hay không cần dựa trên tinh thần nào khác mà đạt vô thượng chính đẳng chính giác.

Phần Chú giải được trình bày sau phần Kinh văn với lối viết rất dịu dàng. Thầy Thích Nhất Hạnh không chỉ giải thích ý nghĩa của lời Bụt dạy và những khái niệm khó hiểu tôi nhắc đến ở trên mà còn giải thích sâu thêm và lấy thêm những ví dụ thiết thực trong cuộc sống để làm cho độc giả dễ dàng tiếp cận hơn. Tôi thích nhất ý mà thầy Hạnh đã đưa ra, rằng khi đã hiểu và thụ trì kinh Năng Đoạn Kim Cương này, con người tự nhiên sống hài hòa hơn không chỉ giữa người với người mà còn giữa người với thiên nhiên và với các sinh vật xung quanh. Đọc cuốn sách, tôi chợt nhận ra phần Chú giải cũng quan trọng không kém phần Kinh văn cho mỗi cuốn Kinh Phật vì đó là điều tối cần thiết để mỗi người có thể đọc hiểu được những tư tưởng triết học của Bụt mà không lầm lẫn với những gì thuộc về mê tín. Tôi cũng thích cách thầy dịch từ “Buddha” – Đấng giác ngộ thành chữ “Bụt” chứ không dùng chữ “Phật” phiên âm từ chữ “Fo” của Trung Hoa. Từ “Bụt” vừa gần với nghĩa Sanskrit, vừa dân giã với tiếng Việt hơn cả.

Để kết thúc, tôi xin trích dẫn thêm một câu trong phần Chú giải do thầy Hạnh biên soạn, cũng là phần tóm lược ý nghĩa chính của cuốn kinh sách này:

Phật pháp là gì? Phật pháp là những câu trả lời cho những băn khoăn và đau khổ của con người hiện tại. Nếu mình không đi vào những đau khổ đó, không quán chiếu vào những đau khổ đó, không tìm ra được câu trả lời cho những đau khổ đó thì những cái mình nói không phải là Phật pháp

Kim Cương – Gươm báu cắt đứt phiền não- Phần Hai – Chú giải – trang 138

Bạn có thể tìm đọc sách ở đây

Vankey

    • Phi Yên
    • August 20th, 2012

    Bạn Vankey ơi, tại sao bản tiếng Anh là “Illusion” mà bản tiếng Việt lại là “phiền não” vậy?

      • Chiễm Phong
      • August 20th, 2012

      Tớ nghĩ là dịch thoáng đấy. Vì trong cửa Phật, “illusion” cũng là căn nguyên của phiền não mà. Thoát khỏi cái ảo, nhìn rõ sự thật thì sẽ hết khổ. :)

      • Bản tiếng Anh và bản tiếng Việt đều do thầy Hạnh viết. Nôm na thì Chiễm Phong giải thích đúng rồi.

        (Căn nguyên của phiền não thực ra lại là do Khổ – một trong Tứ diệu đế. Điều kiện xuất hiện Khổ trong tâm trí do “illusion” mang lại từ năm uẩn: sắc, thụ, tưởng, hành, thức. Năm uẩn được tạo thành từ sáu căn kèm theo điều kiện phát sinh: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý.)

  1. Illusion phải dịch là “Vô minh” bạn ạ. Tiếng anh có nghĩa là sự nhầm lẫn, còn “vô minh” có nghĩa là không sáng, không rõ. :)

    • Luuthivan
    • June 30th, 2016

    Tụng kinh này lâu dần chấp chặt dần dần biến một cách vi diệu. Nam mo a đi da phat

    • Luuthivan
    • June 30th, 2016

    Cầu nguyện Sư Ông luôn luôn manh khỏe, Adidaphat

  1. No trackbacks yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: