Ưu quốc – Mishima Yukio

mishima.

Tựa sách: Ưu quốc – Yuukoku

Tác giả: Mishima Yukio

Dịch giả: Miêng

Dịch theo bản Pháp ngữ “Patriotisme” của Dominique Aury, trong Tuyển tập truyện ngắn “La Mort en été”, nxb Gallimard, 1997

Bản dịch đã đăng trên tạp chí Chim Việt Cành Nam.
.

~oOo~

.

Đối với những ai say mê văn học Nhật Bản, cái tên Mishima Yukio là một điểm son, một tác giả thuộc dạng “nhất-định-phải-đọc”. Tôi thì không mê văn Nhật như vậy nên dù biết đến ông nhưng mãi gần đây do yêu cầu khách quan mới quyết định đọc những gì ông viết. Có lẽ nhắc đến Mishima Yukio, ở Việt Nam người ta thường nhớ ngay đến kiệt tác Kinkaku-ji (Kim Các tự) nhưng tác phẩm đầu tiên của ông mà tôi đọc được lại là Yuukoku (Ưu quốc).

Ưu quốc kể về sự kiện xảy ra sau khi chính biến Niniroku thất bại tháng 2 năm 1936 ở Nhật Bản. Trong chính biến này, các sĩ quan trẻ thuộc đội quân cận vệ Thiên Hoàng đã nổi dậy hòng khôi phục thực quyền cho nhà vua và gầy dựng lại hình ảnh thần quốc Nhật Bản. Tuy nhiên, họ đã thất bại. Nhân vật chính của truyện ngắn là trung úy Takeyama Shinji, anh tuy không tham gia chính biến nhưng cũng không thể chĩa mũi súng vào những người từng là đồng đội của mình theo lệnh thượng cấp. Vì vậy, Takeyama đã chọn cách tự sát bằng hình thức seppuku (tự mổ bụng), biểu thị lòng tận trung với Thiên Hoàng. Người vợ mới cưới của anh là Reiko liền tuẫn tiết theo chồng sau đó.

Tuy chỉ là một truyện ngắn nhưng Ưu quốc được viết với bút pháp đặc trưng của Mishima: mạnh mẽ và chìm đắm trong cái Đẹp đầy đam mê. Những chuyển biến tâm lý tinh tế của nhân vật đã nêu bật lên được vẻ đẹp bi tráng của tinh thần samurai trước nỗi đau, hiện thực tàn khốc và cái Chết. Ở đây, cái Chết đã bị vượt qua và hình tượng hai vợ chồng Takeyama trong căn phòng đẫm máu là thành tựu của một Mishima Yukio tài năng xuất chúng nhưng cũng là một người khuynh hữu ngập tràn tư tưởng lãng mạn cực đoan.

Ngoài tính chất văn học, Ưu quốc còn có tính dự báo. Tác phẩm này đã miêu tả  hình mẫu cái Đẹp bi tráng song hành cùng hình mẫu cái Chết lý tưởng mà Mishima Yukio tôn thờ, theo đúng tinh thần samurai. Tôn sùng những sĩ quan trẻ trong chính biến Niniroku 1936, Mishima đã lập ra tổ chức Tate No Kai – “Hội Cái thuẫn” xâm nhập doanh trại quân đội Ichigaya (Tokyo) trưa ngày 25/11/1970 kêu gọi binh lính gây áp lực sửa đổi hiến pháp cho phép Nhật Bản tái vũ trang sau chiến tranh. Không được đáp lại, thậm chí bị chế nhạo, Mishima đã tự sát bằng nghi thức seppuku. Do đó chúng ta có thể thấy, cái chết của Mishima Yukio và cái chết của nhân vật Takeyama Shinji có rất nhiều điểm tương đồng.

Phim ngắn Yuukoku – Ưu quốc được dựng theo lối kịch Nô Nhật Bản do chính Mishima Yukio chuyển thể kịch bản, làm đạo diễn, nhà sản xuất và thủ vai chính cũng là một tác phẩm rất đáng xem. Các bạn có thể tìm bộ phim này trên youtube.

Chiễm Phong

 

Advertisements
  1. No trackbacks yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: