Ivan có một không hai – Katherine Applegate

Ivan

.

Tựa sách: Ivan có một không hai – The one and only Ivan
Tác giả: Katherine Applegate
Dịch giả: Nhiu
Nxb Hội nhà văn & Công ty Nhã Nam 2016

~oOo~

.

Ivan là một chú khỉ đột sống trong lồng ở một khu trung tâm thương mại, có nhiệm vụ giải trí mua vui cho khách tham quan bằng cách ăn vỏ chuối, ném bóng-phân, đấm ngực và vẽ tranh. Nhưng Ivan không chỉ là một khỉ đột bình thường. Ivan là Lưng bạc – danh xưng dành cho thủ lĩnh, là khỉ đầu đàn, là Ngài Lưng bạc vĩ đại. Ivan có thật. Và đây là câu chuyện của Ivan.

Khác với mọi suy diễn của hầu hết con người, khỉ đột không phải là một giống loài hung hăng, đặc biệt là khỉ đột đầu đàn. Ivan đã sống gần ba mươi năm trong lồng nhưng gần như không bao giờ nổi giận. Bởi vì Lưng bạc chỉ nổi giận khi cần bảo vệ một điều gì. Bị suốt nhốt trong chừng ấy thời gian, Ivan chẳng có gì để bảo vệ. Cho đến khi Ruby xuất hiện. Đặc biệt, Ruby là một bé voi con. 

Để tóm tắt câu chuyện của Ivan sao cho hấp dẫn đúng là một thử thách, bởi lẽ gần như chẳng có cao trào gì đáng kể, thậm chí còn chẳng có một kết thúc viên mãn thực sự. Nhưng bằng cách nào Katherine Applegate đã kết hợp được trí tưởng tượng tuyệt vời của bà quyện cùng sự dửng dưng hiển nhiên của hiện thực một cách duyên dáng đến vậy?Ivan che chở cho Ruby là một điều đặc biệt bất thường, nhuốm màu tưởng tượng, nhưng nỗ lực làm điều đó của chú lại cực kì… khỉ đột. Một lần nữa, tôi lại được thưởng thức điều thú vị nhất khi đọc Animorphs: chúng ta biết câu chuyện gần như là được hư cấu hoàn toàn song nó lại chân thật một cách đáng ngạc nhiên.

Cuốn sách như thế này chỉ có thể được viết nên bởi tình yêu. Một tác phẩm ấm áp, đầy tình thương và đẹp đẽ vô cùng dù không hề né tránh những khoảng tối của hiện thực.

“Một sở thú đúng nghĩa là nơi con người sửa sai.”

Trong phần đầu truyện, voi Stella đã nói như vậy. Là người, chúng ta đều biết rằng, sở thú không hẳn là một nơi để chúng ta sửa sai. Phải chăng vì Ivan có một không hai là một câu chuyện dành cho trẻ em nên tác giả đã viết ra điều xoa dịu ấy? Không. Đến cuối cùng, tôi nhận ra đây là một trong những câu thoại hay nhất truyện. Nó hàm chứa tất cả lòng bao dung, sự kiên trì vĩ đại của loài vật dành cho con người, hay nói một cách chính xác hơn, là lời tự an ủi mà Katherine Applegate đã thốt lên thay rất nhiều người khi đứng trước tự nhiên.

Xuyên suốt Ivan có một không hai, Katherine Applegate đã đan cài một cách khéo léo những thông tin khoa học về các loài động vật trong những dòng kể chuyện rời rạc theo phong cách khỉ đột của Ivan. Nhưng sự khéo léo ấy quả thực đã đạt đến tầm nghệ thuật. Bạn đã nghe về việc loài voi có trí nhớ bền lâu? Thay vì giới thiệu điều đó một cách khô khan, có phần liệt kê kiểu khoa học như trong Animorphs, Katherine Applegate đã để cho cô voi Stella của mình kể chuyện. Bởi vì chỉ những sinh vật trân trọng từng khoảnh khắc trong đời, đem chúng lưu giữ vào tim mới có nhiều câu chuyện để kể như vậy.

Cũng là câu chuyện về một con thú lớn che chở cho một bé thú con khác loài trong tình huống bất đắc dĩ, song rõ ràng đây là một tác phẩm mang phong cách hoàn toàn khác so với Chuyện con mèo dạy hải âu bay. Ivan là một khỉ đột lưng bạc kiệm lời, một thủ lĩnh trung thành và đầy trách nhiệm. Vậy nên câu chuyện này cũng mang vẻ điềm tĩnh, êm đềm, không sa vào những triết lý khoa trương. Có lẽ một số độc giả, trong đó có tôi, sẽ yêu thích Ivan có một không hai hơn chính vì sự giản dị trên từng trang sách.

Tác phẩm đã đoạt huy chương Newbery vào năm 2013 cho tác phẩm văn học thiếu nhi xuất sắc nhất của Hoa Kỳ. Newbery là một giải thưởng rất danh giá không chỉ xét trên khía cạnh văn chương mà còn ở khía cạnh giáo dục. Và rõ ràng là Ivan có một không hai hoàn toàn xứng đáng với sự vinh danh này.

Chiễm Phong

P.s: Một lần nữa, tôi xin phép bày tỏ sự rất không hài lòng dành cho phần giới thiệu sách trên website của Nhã Nam. Không rõ ai là người phụ trách nội dung phần này nhưng với Ivan có một không hai một lần nữa, nội dung lại bị đăng sai. Giải thưởng Newbery không phải dành cho tác giả như ở đấy viết mà là dành cho tác phẩm, thêm vào đó, The one and only Ivan đạt huy chương Newbery (Newbery Medal) – tức giải cao nhất – chứ không phải Newbery Honor là các giải dành cho á quân.

Advertisements
  1. Cho em hỏi bản dịch truyện này của Nhã Nam có ổn không ạ? Để nếu không em còn cố đọc bản gốc ;_;

      • Chiễm Phong
      • May 16th, 2016

      Mình chưa so bản gốc nẻn khó nói nhưng đọc thì không thấy trúc trắc gì. Có điêu sách nào có điều kiện đọc bản gốc thì nên đọc bản gốc bạn ạ.

  1. No trackbacks yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: