Đồng Hồ Xương – David Mitchell

Tên sách: The Bone Clocks(Đồng Hồ Xương)

Tác giả: David Mitchell

Người dịch: Như Mai

Nhà xuất bản Trẻ

~oOo~

Đồng Hồ Xương”, cái tên cuốn sách khi dịch ra tiếng Việt cộng với độ dày của nó gợi lên trong tôi một sự tò mò nhất định. Tôi đã nghĩ, hẳn David Mitchell muốn gửi gắm một thông điệp gì đấy về thời gian hay về nhân chủng học nhưng tôi đã nhầm to!

Đồng hồ Xương” khá hấp dẫn theo motive tập hợp nhiều truyện vừa theo lời kể của nhiều nhân vật khác nhau, có nét rất giống với “Bản đồ Mây” (Cloud Atlas) nhưng mối liên hệ giữa các truyện tạo thành một bản hoàn chỉnh thì khác hẳn: ở “Bản đồ Mây” là thời gian, còn ở “Đồng hồ Xương” là nhân vật. Mỗi nhân vật là một cuộc đời, một câu chuyện khác nhau nhưng ai cũng có chút liên quan đến Holly Sykes từ thời thiếu nữ năm 1984 cho tới khi cô trở thành môt bà lão năm 2043. Cách viết này rất mạo hiểm vì không phải lúc nào cũng làm cho truyện cuốn hút, ngược lại, nó làm giảm sự tập trung của độc giả với nhân vật chính, với cốt truyện, thậm chí sẽ dễ biến truyện trở thành tạp nham nếu không phân rõ chính-phụ trong các nhân vật. Ở chương viết về nhân vật Ed Brubeck, quả là tôi có đôi chút khó chịu vì ngay trong nội dung từng phần có xen kẽ giữa thực tại và quá khứ của Ed tại chiến trường. Tuy nhiên, có lẽ lối viết này của David Mitchell đã trở thành đặc trưng sau “Bản đồ Mây” và cách xử lý từng trường đoạn của tác giả luôn có sự kết nối nhất định khiến cho bối cảnh chung không quá rời rạc. Trong từng câu chuyện, những nhân vật này thậm chí còn kết nối với các tác phẩm khác của David Mitchell nên với những độc giả quen thuộc thì có lẽ họ sẽ tìm thấy khá nhiều chi tiết được nhắc lại trong thế giới văn chương của ông.

Tôi đã tưởng rằng David Mitchell viết truyện theo lối thực tế –  lịch sử nhưng theo từng trang sách, tôi chợt nhận ra mình đã nhầm lần thứ hai. Từ câu chuyện của Holly Sykes thời thiếu nữ, tôi chợt nhận ra những yếu tố siêu thực khi tác giả viết về một con người có ít nhiều khả năng ngoại cảm. Và rồi, theo chân Holly Sykes, từng nhân vật tiếp xúc với cô xuất hiện, mỗi người một cảnh đời, mỗi người một nghề nghiệp. Trong số đó, Hugo Lamb – người tưởng chừng chỉ yêu Holly chớp nhoáng với kỷ niệm của đêm bão tuyết lại trở thành Ẩn Sĩ, Ed Brubeck – người bạn thuở niên thiếu chia sẻ với Holly phút bốc đồng trốn nhà sau này lại trở thành bạn đời của cô, nhà văn Crispin Hershey từ chỗ khinh miệt và ghen tỵ mà rồi thành ra dành nhiều tình cảm cho Holly và cuối cùng, Marinus với mối liên hệ tâm linh đã trở thành người bạn gắn bó nhất với Holly từ thời thiếu nữ đến lúc già. Chân dung những người đàn ông xuất hiện trong cuộc đời Holly Sykes hiện lên chân thực, đều rất cá tính. Tính siêu thực ban đầu chỉ phảng phất ở tài năng ngoại cảm của Holly và sự xuất hiện chớp nhoáng của các Ẩn Sĩ ở các chương đầu càng ngày càng đậm nét dần và bộc lộ rõ ràng ở chương Mê lộ của một Trắc Sĩ. So với sự mờ nhạt khi viết về hiện thực ở bốn chương trước, những tâm sự của Marinus trải qua quá trình luân hồi khiến mạch truyện rõ ràng hơn và cuốn hút hơn. Tôi đặc biệt thích cách tác giả viết về dân châu Á và thổ dân, cách diễn đạt qua những trang giấy thể hiện sự trân trọng hiếm thấy đối với những nền văn minh cổ xưa không thuộc châu Âu. Từ đây, Chiến Tranh giữa Ẩn Sĩ và Trắc Sĩ dần bộc lộ cho đến lúc gay cấn nhất trong Nhà Nguyện Bụi Tối. Khác với suy nghĩ ban đầu của tôi, Ẩn Sĩ thực ra là một tập hợp đen tối từ những người có tham vọng bất tử, họ duy trì thanh xuân của mình bằng cách thanh linh những linh hồn vô tội có khả năng ngoại cảm. Trắc Sĩ – một tổ chức của những người có siêu năng lực từ tâm thức – chống lại điều đó, đồng thời họ cũng phải bảo vệ chính mình trước sự săn đuổi của Ẩn Sĩ. Trong cuộc Chiến Tranh này, Holly Sykes là người bình thường nhất dính líu tới hai thế lực bằng khả năng của mình, đặc biệt là sau sự cố xảy ra với em trai Jacko. Các kiến thức mà David Mitchell thể hiện khi viết về quá trình luân hồi dựa trên nhiều truyền thuyết, tập tục của phương Đông khiến tôi cảm thấy vô cùng quen thuộc. Và thực sự cho tới chương này, ý nghĩa của cụm từ “Đồng Hồ Xương” mới xuất hiện hoàn chỉnh.

Câu chuyện có thể đã kết thúc tại chương Mê Lộ của một Trắc Sĩ mà tôi cho rằng, kết thúc mở như vậy cũng là một cách để người ta liên tưởng thêm. Tuy nhiên, tác giả vẫn viết chương cuối với một cái kết mà theo nhiều người đọc đánh giá, đã làm giảm bớt tính lôi cuốn của một tác phẩm trọn vẹn. Ở “Đồng Hồ Xương”, từ mở đầu đến kết thúc của nội dung bối cảnh, người ta ít khi tìm thấy một tuyên ngôn nghệ thuật hay giá trị nhân văn nào mà đúng như tên gọi, là viết về cuộc đời của một con người qua nhiều lăng kính và đánh giá khác nhau. Vì thế, kết thúc với chiều hướng tối tăm của bệnh tật và cái chết đến với Holly Sykes có vẻ hợp lý khi chiếc “Đồng Hồ Xương” ấy đã quay đến vòng cuối của cuộc đời. Sự xuất hiện của Marinus trong thân phận Tư lệnh Harry Veracuz đã đem lại cho Holly Sykes sự giúp đỡ tối đa về mặt tinh thần và hy vọng tốt đẹp cho thế hệ sau. Đem “Đồng Hồ Xương” đặt cạnh “Bản đồ Mây”, người đọc sẽ tìm thấy sự đồng nhất về tiến trình lịch sử trong các tác phẩm mà David Mitchell viết: tính dự đoán về Thời Kỳ Đen Tối trước Thời Kỳ Sụp Đổ của quá trình văn minh nhân loại mà xuất phát là từ lòng tham không đáy. Có lẽ vì “Bản đồ Mây” mang tính tổng quát về thời đại nên được nhiều độc giả ưa thích  hơn, nhưng theo ý  kiến của tôi “Đồng Hồ Xương” cũng rất xứng đáng được đánh giá cao khi thể hiện về tính tiếp nối trong luân hồi và kế thừa tinh hoa nhân loại về mặt thế hệ.

Vankey

 

Advertisements
    • maipa2703
    • December 31st, 2017

    Cảm ơn bạn Vankey đã viết bài thật công phu. Và rất vui khi thấy bạn cũng thích tác phẩm này. Nếu thích cách David Mitchell viết về châu Á, tôi nghĩ bạn sẽ thích A thousand autumns of Jacob de Zoet và Ghostwritten, là hai tác phẩm sớm hơn của DM. Một lần nữa, xin cảm ơn bạn :-)

    • Nếu mình không nhầm thì bạn là bạn Mai đã dịch truyện. Cảm ơn bạn đã đem lại một bản dịch mượt cho “Đồng Hồ Xương”.

    • maipa2703
    • January 1st, 2018

    Đúng rồi bạn, nên mình thấy rất vui và cảm kích khi biết người đọc kỹ và thích nó như vậy :-) Chúc bạn năm mới bình an.

    • Mình sẽ tìm đọc những tác phẩm mà bạn giới thiệu. Chúc bạn năm mới với nhiều thành công dịch thuật nhé.

  1. No trackbacks yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Advertisements
%d bloggers like this: