Nineteen Eighty-Four (1984) – George Orwell

1984

Tác phẩm: Nineteen Eighty-Four (1984)
Tác giả: George Orwell

~oOo~

Một-Chín Tám-Tư và Cuộc Nội Chiến Tây Ban Nha

Trong một thời đại đầy dối trá – nói ra sự thật là một hành động cách mạng.

-George Orwell-

Một-Chín Tám-Tư, tác phẩm tiểu thuyết mô tả một nơi tưởng tượng, mà nơi đó cuộc sống vô cùng xấu xa, thiếu thốn, đầy sự áp bức và khủng bố. Qua nó, tác giả George Orwell [1] cảnh báo nhân loại về sự gia tăng của chủ nghĩa toàn trị, phản ảnh bối cảnh lịch sử thời đại ông sống. Xã hội trong tiểu thuyết Orwell hàm chứa nhiều kết nối với cuộc nội chiến Tây Ban Nha 1936-1939. Một xã hội hạn chế quyền tự do cá nhân để duy trì quyền lực. Khả năng thể hiện cá tính bị giới hạn nghiêm ngặt. Cả Falange [2] và Big Brother [3] kiểm soát đầu ra của thông tin, thông qua sự nhào nặn tư tưởng và quan điểm để bảo đảm lòng trung thành của người dân đối với nhà nước. Chế độ được miêu tả trong Một-Chín Tám-Tư, được lấy cảm hứng mạnh mẽ từ kinh nghiệm cá nhân của Orwell, một thành viên lữ đoàn quốc tế chống Falangist. Continue reading

Advertisements

La Mã sụp đổ – Jerômé Ferrari

13-la-ma-sup-do

Tác phẩm: La Mã sụp đổ – Le sermon sur la chute de Rome
Tác giả: Jerômé Ferrari
Dịch giả: Nguyễn Duy Bình
Nhà xuất bản Văn học & Nhã Nam xuất bản năm 2014

~oOo~

Tôi không đọc “La Mã Sụp Đổ” vì cái mác thắng giải Goncourt 2012 của nó. Tôi đọc chỉ vì tôi đã phải lòng, một thứ cảm giác mang dáng dấp tình yêu sét đánh với cuốn sách ngay từ câu văn đầu tiên:

Vậy là có bức ảnh này, như minh chứng của khởi đầu – như minh chứng của hồi kết, được chụp vào mùa hè năm 1918.

Chính dấu gạch nối đánh đồng “khởi đầu” với “kết thúc”, cái dấu gạch đầy ý nghĩa văn học lẫn triết học ấy đã lôi tôi đi từ khởi điểm ngạc nhiên cho đến tột cùng si mê… Continue reading

Cân bằng mong manh – Rohinton Mistry

19-can-bang-mong-manh

Tác phẩm : Cân bằng mong manh (A fine balance)
Tác giả : Rohinton Mistry
Dịch giả : Nguyễn Kim Ngọc
NXB Trẻ 2014

~oOo~

Tôi chào đón mùa hè năm nay bằng một cuốn sách dày cả về lượng lẫn chất : Cân bằng mong manh của Rohinton Mistry. Như mọi lần, khi đọc những cuốn sách dày như vậy, tôi thường thả lỏng tinh thần để bản thân tự nhiên tiếp nhận tác phẩm.

Những câu chuyện trong Cân bằng mong manh xảy ra ở “thành phố bên bờ biển” hoặc “những ngôi làng ven sông”. Không có tên địa danh cụ thể và bạn đọc chỉ biết chúng nằm ở Ấn Độ. Đây là một dụng ý riêng của Rohinton Mistry nhằm hé lộ : bạn có thể bắt gặp những mảnh đời này ở bất kỳ nơi nào tại Ấn Độ giữa thế kỷ 20. Continue reading

Vang bóng một thời – Nguyễn Tuân

Vang bong mot thoi

Tác phẩm: Vang bóng một thời
Tác giả: Nguyễn Tuân
NXB Hội nhà văn 2014

~oOo~

Tôi đọc Nguyễn Tuân từ thủa bé, nhưng cái tôi ngày ấy chẳng mấy mặn mà với những câu văn quá mức “hàn lâm” của ông. Cho đến khi lên cấp ba, đọc lại tập “Vang bóng một thời” , dầu vẫn chưa hiểu hết ngữ nghĩa của câu từ, tôi vẫn run rẩy trước một vẻ đẹp tinh tế, quyến rũ đến mị người.

Và từ “Vang bóng một thời”, tôi đã bắt đầu yêu Nguyễn Tuân.

Lật qua mười hai truyện ngắn trong tập “Vang bóng một thời”, như thong dong bước trên một con đường trở về một thời xưa cũ, ngồi cạnh một cụ Án trong một buổi sáng mờ sương, ngắm ngọn lửa than hồng dần lụi tàn, ngắm cái kính cẩn, nghiêm trang trong nghi thức pha trà, thưởng trà. Hay là dự vào một cuộc rượu Thạch Lan Hương cầu kỳ, thanh tao. Hoặc lặng lẽ nhìn thú chơi thơ, thả thơ đầy phong nhã. Và tấm tắc trước cái nét chữ vuông vắn của người tù tài hoa. Có lúc lại rờn rợn lạnh trước ngón nghề chém treo ngành đầy ma quái. Continue reading

Hồ Quý Ly – Nguyễn Xuân Khánh

41-ho-quy-ly

Tác phẩm: Hồ Quý Ly
Tác giả: Nguyễn Xuân Khánh
NXB Phụ nữ 2006

~oOo~

Đàn ơi đàn hỡi, hề ta muốn say
Thanh trầm thanh bổng, hề ta vui tối ngày
Mỹ nữ u buồn, hề anh hùng bảng lảng
Thiên hạ đại loạn, hề biết làm chi đây

Nguyễn Xuân Khánh gọi thời đại trong tiểu thuyết của mình là “thời thiên túy”, thời mà trời say, đất say, người người đều say, người say thật kẻ say giả, nhưng họ đều đảo điên theo sự đảo điên của đất trời.

Ông vua già Trần Nghệ Tông say trong những mặc tưởng về quá khứ, thứ quá khứ mà ở đó nhà Trần còn thịnh, vua Trần thảy đều anh minh, thời của những chiến thắng lẫy lừng sử sách; ông ngà ngà trước viễn cảnh kẻ cận thần của ông – thế lực của người Quan Thái Sư ấy đang dần mạnh lên, hắn mưu mô gì, hắn suy tính chi, cho tới khi nào hắn lên tiếm ngôi? Ông mệt quá, ông già rồi mà vẫn phải uống rượu đời, vẫn phải say. Thuận Tông con ông, Duệ Tông em ông, những người ông nhường ngôi kia đứa thì trẻ nít, kẻ thì trọng dũng khinh mưu, làm sao lèo lái được con thuyền tàn tạ này qua cơn giông bão? Rồi nhà Trần sẽ đi về đâu? Continue reading

Tình Mẫu Đơn – Lisa See

24472

Tên tác phẩm: Tình Mẫu Đơn (Peony in love)

Tác giả: Lisa See

Người dịch: Lại Thu Trinh

Nhà xuất bản Phụ Nữ và Nhã Nam phát hành.

~oOo~

Vở kịch kể rằng, nàng Đỗ Lệ Nương vì tương tư chàng thư sinh nàng gặp trong mộng là Liễu Mộng Mai nên ốm nặng rồi qua đời. Mộng Mai sau này đi thi đã tìm gặp được Lệ Nương qua bức tranh và bài thơ nàng để lại, cảm tưởng như biết nàng đã lâu, tâm tình sâu nặng. Sau này, tình cảm của họ được đền đáp: Lệ Nương sống lại, Mộng Mai thi đỗ làm quan, đôi bên về ra mắt cha mẹ Lệ Nương. Vở kịch kết thúc viên mãn này mang tên Mẫu Đơn Đình của Thang Hiền Tổ sống tại thời Minh cuối thế kỷ XVI, đầu XVII, và Lisa See, nữ tác giả đương đại người Mỹ gốc Hoa đã lấy cảm hứng từ vở kịch của ông để viết tiếp câu chuyện về Tình Mẫu Đơn, một truyện tình buồn lấy bối cảnh của thế kỷ XVII.

Continue reading

Chiến tranh không có một khuôn mặt phụ nữ – Svetlana Alexievich

RC
.

Tựa sách: Chiến tranh không có một khuôn mặt phụ nữ –У войны не женское лицо

Tác giả: Svetlana Alexievich

Dịch giả: Nguyên Ngọc

Nxb Hà Nội & Công ty sách Tao Đàn 2016

.

~oOo~

.

Chiến trận, từ thuở xa xưa, đã được mặc định là địa hạt của nam giới. Khi Odyssey chinh chiến tận thành Troy, Penelope ở lại Ithaca chờ đợi. Còn khi phụ nữ muốn ra trận, họ sẽ được miêu tả với sự mô phỏng đàn ông: từ các nữ chiến binh Amazon thiện chiến đến nàng Hoa Mộc Lan giả trai tòng quân. Phụ nữ là phái yếu, họ cần được che chở, vì thế họ được đặt lại nơi hậu phương. Các câu chuyện về chiến tranh đa phần cũng đều được kể lại từ góc nhìn đàn ông và bởi đàn ông: Homer, Tolstoy, Hemingway, Remarque, Sebastian Faulks, Graham Greene v.v… Ai mà muốn nghe một người phụ nữ kể chuyện chiến trận sau tất cả những thiên anh hùng ca hoặc đau thương hoặc chói loà mà bao người đàn ông đã tạo dựng? Phụ nữ thì còn gì để kể thêm nữa về chiến tranh?

Continue reading